الشهيد الثاني (مترجم: مخبر دزفولى)
13
مسكن الفؤاد (ارمغان شهيد) (فارسى)
شرح حال شهيد اول صاحب كتاب « تنقيح المقال » - كه از بزرگان علماى رجال است - گويد : شهيد مطلق - يعنى بدون قيد - شهيد اول است ، كه گاهى تصريح مىكنند شهيد اول كه اسمش محمد و اسم پدرش مكى كه تعبير از او مىكنند به محمد بن مكى ابن محمد بن حامد بن احمد دمشقى كه از مردم جبل عامل ، معروف به شهيد يا شيخ شهيد است . ايشان از بزرگان علماى اماميه و فقها و مجتهدين شيعه دوازده امامى است كه عالمى عامل و فقيهى كامل و داراى امتيازات بسيارى بوده و در رشتههاى گوناگون علوم اسلامى مانند علم حديثشناسى و علم رجال و اصول مهارت داشته ، و در ادبيات ، شاعرى ماهر و محققى بوده داراى دقت نظر و در كلمات بزرگان علماء از او به شيخ الطائفه و علامه و پيشواى فقه و پناهگاه شيعه و پرچمدار شريعت و جامع علوم عقلى يادآورى شده است و نخستين كسى كه از علماى شيعه ملقب به شهيد شد او است . شهيد مراتب علمى را از شاگردان علامهء حلى فرا گرفت و در سال 751 در سن هفده سالگى از فخر المحققين پسر علامهء حلى و يك سال بعد از آن از ابن معيّه ، تاج الدين محمد بن قاسم بن حسين - از اولاد امام حسن مجتبى كه نسبش منتهى مىشود به سيد محمد ديباج و او عالمى فاضل و جليل القدر صاحب كتاب « معرفة الرجال » و « نهاية الطالب » متوفى سال 776 - موفق به كسب اجازه شد و قبل از ابن معيه از ابن نما و سيد عميد الدين خواهرزاده علامه و بعد از ابن معيه از قطب الدين رازى و سيد ضياء الدين برادر سيد عميد الدين مذكور و ديگر بزرگان آن زمان اجازاتى داشته است . و اغلب اجازات علماى شيعه به دو منتهى مىشود . شهيد از چهل نفر از بزرگان علماى اهل سنت از محدثين و مشايخ ايشان كه در مكه و مدينه و مصر و شام و بغداد و بيت المقدس بودهاند اجازه روايتى داشته و از كتب ايشان نقل روايت